Gizonduz

Logotipo institucional euskadi.net
Navigation Menu

Emakundek emandako aurrerapausoak nabarmendu ditu Berdintasunerako Legearen 10. urteurrenean

Argitaratuta 17 otsaila 2015 Orokorra |

17/02/2015.- Bihar hamar urte betetzen dira Eusko Legebiltzarrak Emakume eta Gizonen Berdintasunerako Legea onartu zuenetik. Iragana eta oraina bereizi zituen legeak alderdi askori dagokionez, Izaskun Landaidak, Emakundeko zuzendariak adierazi duenez: “Azken hamar urteetan Legeari esker eta erakunde, elkarte, entitate eta pertsona askoren lanari esker, gizarte honek pauso sendoak eman ditu berdintasunerantz: pausuak nabariak izan dira genero ikuspegia txertatzeko orduan osasun, hezkuntza, ekonomia, enplegu, kultura, zerbitzu sozialak, segurtasuna, hirigintza eta gure bizitzan eragina duten eremu guztietan.

Adierazi duenez, “duela hamar urte emakumeak gizonak adina hasi ziren izaten erabaki politikoak hartzen diren eremuetan. 2005ean, ez zegoen emakumeen eta gizonen arteko ordezkaritza orekaturik euskal administrazio publikoetako ez organo legegileetan ez gobernu-organoetan. Gaur egun, ordea, emakumeen eta gizonen ordezkaritza orekatua dago Eusko Legebiltzarrean, batzar nagusietan, Eusko Jaurlaritzan, diputatuen kontseiluetan eta toki-administrazioetako zinegotzien artean”.

Legearen eraginez, nabarmen areagotu dira, baita ere, berdintasuna bultzatzeko egitura espezializatuak: “Gobernuan berdintasun-politikak indartzeko egitura bakarra Emakunde izatetik, gaur sail guztietan, Lanbiden, enpleguko euskal agentzietan eta garapenerako lankidetzan berdintasuneko atalak izatera igaro gara”.

Nabarmen ugaritu dira berdintasun-planak. Legea onetsi aurretik autonomia-administrazioek, foru-administrazioek eta toki-administrazioen % 15ek zuten berdintasun-plana, eta legea onetsi zenetik, berriz, Eusko Jaurlaritzako sail guztiek eta toki-administrazioen % 42k dute (EAEko biztanleen % 90 biltzen dute).

Legeari esker langile gehiago kontratatu da administrazio publikoetan berdintasunaren alorrean aritzeko (% 142-ko igoera Eusko Jaurlaritzan)eta gora egin du administrazioko langileen berdintasunaren alorreko trebakuntzak: Eusko Jaurlaritzaren lanpostu tekniko guztiek berdintasunaren alorreko berariazko ezagutza behar dute, eta berdintasunari buruzko prestakuntza ematen da etengabe, sistematikoki eta modu egituratuan.

Eman diren beste aurrerapauso batzuk: botere publikoek herritarrekin harremanetan aritzerakoan erabiltzen duten hizkera nabarmen hobetu da, estatistika guztietan sartu da sexua aldagaia, Eusko Jaurlaritzak egiten dituen arauetan genero-eraginaren ebaluazioa egiten da sistematikoki, kontratuak egin eta diru-laguntzak emateko berdintasunari buruzko klausulak bete behar dira, erakunde arteko koordinazio eta lankidetzarako egiturak nabarmen areagotu dira, herritarrak sexu-diskriminazioagatik babesteko zerbitzua sortu da, indarkeriaren biktima diren emakumeen babeserako eta ongizaterako lanabes gehiago sortu dira, beste lorpen batzuen artean.

Landaidak gogoratu du aurrerapauso guzti hauek ezinezkoak liratekeela Legeak duen indar lotesleari esker, eta ez du ahaztu nahi izan “Legearen onartzea  ezinbestekoa izango litzatekeela hainbat pertsonen lana, ahalegina eta konpromisorik gabe”. Landaidak azpimarratu du gizarteak aurrera egin badu ere berdintasunerantz, oraindik asko dagoela egiteko, eta pauso sendoak eman behar direla.   Horretarako beharrezko ikusten du gizarte honetako eragile sozial, politiko eta ekonomiko guztiek elkarrekin lan egitea”.

Gehiago irakurtzea

Elkarrizketa Christian Veske jaunari, Genero Berdintasunaren Europako Institutuko (EIGE, ingelesezko sigla) Gizonezkoak eta Genero Berdintasuna arloko arduraduna.

Argitaratuta 2 otsaila 2015 Orokorra |

1. Zer ekimen ari da garatzen Genero Berdintasunaren Europako Institutua gizonezkoek berdintasunaren aldeko borrokan parte har dezaten?

Genero Berdintasunaren Europako Institutua (EIGE) 2010. urtean hasi zen gizonezkoak eta genero-berdintasuna gaia lantzen, gizonezkoei eta maskulinitateari buruzko adituak Vilniusen elkartu zirenean. Garai hartan ez zenez aztertu oraindik zer arlotan sartu gaia, gizonezkoak eta maskulinitatea deitu zitzaion. Bileraren ostean, ikerketa bat jarri zen abian Europar Batasunean gizonezkoek genero-berdintasunean zuten inplikazioa ezagutzeko. Azterketaren baitan, gizonezkoen eta genero-berdintasunaren alorrean lanean ari ziren erakundeei buruzko informazioa bildu zen. Informazio hori gure webguneko datu-basean jarri zen eskuragarri.

Genero-berdintasunean gizonezko gehiago inplikatzeko bidean mugarri garrantzitsua izan zen EIGEk Lazo Zuriaren Kanpainarekin bat egin zuen unea. Gizonezkoek emakumeen aurkako indarkeriaren aurkako borrokan parte har dezaten bultzatzea du xede kanpainak. Hasiera-hasieratik, gure helburua Europako eta hortik kanpoko gizon ezagunengana iriste izan da, kanpainarekin bat egin eta indarkeriaren aurka ager daitezen.

Kanpaina nahiko arrakastatsua izan da; hain zuzen ere, joan den abenduan bertan, Europako Parlamentuko presidente Martin Schulz batu zaio. Horrez gain, eztabaida-txanda antolatu genuen Europako Parlamentuan joan den abenduan eta bertara Lazo Zuriaren enbaxadoreak bildu genituen. Eztabaida interesgarria izan zen, baita nahiko sutsua ere tarteka.

2. Europa mailan, berdintasunaren alde gizonezkoekin egindako zer ekimen nabarmenduko zenituzke? Jardunbide egokirik azpimarratuko zenuke?

Oso zirraragarria da MenEngage Europe sarearen sorreraren lekuko izatea. Izan ere, berdintasunaren alde egiten duten gizonezkoen Europako erakundeen arteko lankidetza estuagoaren hasiera markatzen du horrek. Jabetzen naiz oraindik ere hasierako fasean daudela, baina anbizio handia dute. Emakumeen erakundeekin batera lan egitea pentsatzen dute eta hori ere faktore garrantzitsua da. Bestalde, pozik nago EIGE ere hainbatetan aritu baita haiekin lankidetzan. Hainbat eztabaida izan ditugu haiekin, eta babes handia eskaini ziguten iaz Lazo Zuriaren Kanpainan duten esperientziarekin.

3. Europar Batasuneko herrialdeetako egungo egoera oso konplexua da. Gizonezkoak berdintasun-politiketan inplikatzeari dagokionez, Ipar Europaren eta Hego Europaren artean alde nabarmenak daudela uste duzu? Non daude aldeak maila horretan?

Zuzen zabiltza egoera konplexua dela diozunean. Hala ere, ez nuke muga iparraldearen eta hegoaldearen artean jarriko. Askoz faktore gehiago daudela uste dut. Gizonezkoek genero-berdintasunean duten inplikazioari dagokionez, inplikazio handiena herrialde eskandinaviarretan badute ere, alderdi gehiago ere badaude. Zure erakundea bera, esate baterako, gizonezkoen inplikazioaren adierazgarri da, eta izugarrizko gauzak egiten ari zarete. Badaude, Europa osoan, gizonezkoen eta genero-berdintasunaren alorrean lanean ari diren hainbat erakunde txiki, proiektu eta gizabanako ere. Nire ustez, lankidetza eta kooperazio gehiago behar da egiten dutenari buruzko informazioa zabaltzeko.

Christian Veskeren elkarrizketa osorik

Gehiago irakurtzea

Gizonik ez Lilatoian

Argitaratuta 13 martxoa 2014 Orokorra |

Argia

Atalak: Kirola

Urteroko leloa da, badakit: zergatik ezin dugu parte hartu gizonok Lilatoian? Eta aurten ere kexuka entzun dut ezagun bat, baina ez “zergatik ezin dugu emakumeekin batera joan, aldarrikapena elkarrekin eginez” tonuan, baizik “parekidetasuna eskatzen dute, baina gero gu diskriminatzen gaituzte, bada gero ez daitezela kexatu” gaineratuta.

XXXX (GipuzkoaDigital.com)

Emakumeek sarri sentitzen dutenarekin enpatizatu dezakete baztertuta sentitzen diren gizonek. Irudian: aurtengo Lilatoia (Argazkia: GipuzkoaDigital.com)

 

Lehenengo taldeko gizonei esango nieke bigarren taldekoen pentsamoldea oraindik ere hain zabaldua dagoen bitartean, beharrezkoa dela Lilatoia; eta bigarren taldekoentzat, hemen argudio gutxi batzuk:

– Behingoz, baita modu bisualean ere, protagonistak –erabatekoak, bakarrak– emakumeak izan daitezen. Eta helmugara iristen lehena –eta garaile bakarra– ere emakumezkoa izan dadin.

– Behingoz, modu sinbolikoan, literalean eta bisualean, emakumeek kalea har dezaten, espazio publikoa emakumeena –eta soilik beraiena– izan dadin.

– Behingoz, rolak alda daitezen: emakumeek jaso ditzaten txaloak, eta gizonak egon daitezen espaloian animatzen eta seme-alabak zaintzen.

– Jabetu gaitezen, arreta deitzen digula denak emakumezkoak izateak lasterketan, baina ez maratoi-erdi eta lasterketa “herrikoi” pila batean korrika ari diren %90a gizonezkoak izateak.

– 3.500 emakume –bereziki ama tartean bada– korrika ikustea edozein kanpaina baino eraginkorragoa delako neskatoak kirolera animatzeko.

– Baztertuta sentitzen diren gizonek enpatizatu dezaten emakumeek sarri sentitzen dutenarekin, kontziente edo inkontzienteki lasterketen –eta makina bat ekitaldiren– eredua oso maskulinoa baita: Dorleta Ugalde kirolariaren hitzetan, “onartuak direla eta kontuan hartzen dituztela sentitu behar dute emakumeek kirol munduan, bestela lekuz kanpo ikusten dutelako beren burua, giro arrotzean”.

– Horregatik guztiagatik diskriminazioa, diskriminazio positiboa, oraindik beharrezkoa delako; nola ulertu bestela hainbeste emakume animatzea festa giroa oinarri duen Lilatoian parte hartzera, eta hain gutxi proba mixtoetan?

– Lilatoia izan dadin lehen urratsa eta tranpolina, emakume horiek guztiek proba mixtoetarako jauzia egin dezaten. Izan ere, nik ere emakumeekin batera egin nahi dut korrika, baina ez martxoaren 8an.

Gehiago irakurtzea

Zaintza partekatuari buruzko eztabaida Berdintasunerako X Gunean

Argitaratuta 9 urria 2013 Orokorra |

fiscal

Zaintza partekatuari buruzko eztabaidaren egoeraz jardunaldia antolatu zuen Emakundek, urrian zehar ospatzen ari den Berdintasunerako
X. Gunearen barruan. Ekitaldia irekitzen Izaskun Landaida Emakundeko zuzendaria
eta Ana Agirre, justizia sailburu ordea izan ziren.

Bi mahanguru ospatu ziren. Lerhenegoan, alde jurikoak jorratu ziren eta bertan izan ziren Juan ramón Calparsoro, EAEko Fiskal Nagusia; María Angeles Jaime, Themise Emakume Legelarien Elkarteko lehendakariordez; eta Juana Balmaseda abokatua.

fiscal

izaskun

lizana1

Bestetik, alde psikosozialak landu zitue n mahainguruan Patricia Verdes eta Raúl Lizana psikologo eta psikoterapeuta egon ziren.

Jardunaldia amaitzean Emakundeko zuzendariak, Izaskun Landaidak, konklusoiak azaldu zituen. Emakunderen iritziz, zaintza partekatua beste aukera bat izan behar da banaketa kasuetan, eta ez du zergatik izan behar derrigorrez lehentasunezkoa aldeen artean akordiorik ez dagoenean.

Emakunderen iritziz, zaintza partekatua legediak gaur egun duen aukera bat da, eta kasuz kasu aztertu behar dira egoerak, zaintza modua erabakitzeko.

Emakundern uste du kontuan izan behar dugula zein den errealitatea. Gaur eguneko gizartean urrun gaude erantzunkidetasunetik eta zentuz honetan gogoratzen du zaintza partekatua lehen unetik hasten da, umea jaiotzen
denetik edo adoptatzen denetik, seme-alabak heztea eta haztea ez baita eskubide
bat, betebehar bat baizik; betebehar iraunkorra da, eta ez dago pertsonaren
egoera zibilaren mende, ezta bizikidetzaren mende ere.

Eta guztiaren gainetik umeen interesak defenditu behar direla uste du Emakundek.

Gehiago irakurtzea

Jaietan, ez zaitez pasatu, ezta pasatzen utzi. Izaskun Landaida, Emakundeko Zuzendaria.

Argitaratuta 16 uztaila 2013 Erakundeen ekimenak, Indarkeria matxista |

 

Garai honetan, jaiak dira herri askotan. Asko eta askorentzat, ondo pasatzeko egunak heldu dira, lagunekin elkartzeko egunak, jaiaz gozatzekoak. Egun hauetan askatzen dira urtean zehar usadioak eutsi dituen sentimendu asko; pozez eta emozioez zoratzeko egunak dira. Baina, era berean, muturreraino eramaten diren egunak dira eta agerian geratzen dira, inoiz baino argiago, gure gizartetik baztertu nahiko genituzkeen jarrera batzuk.

Jaiak lotuta daude balioen munduarekin, jaiek erreproduzitzen dituzte gizarte-ordena, botere-harremanak eta, beraz, bizitzan zehar gertatzen diren bereizkeriak jaietan ere izaten dira, batzuetan, modu ikusgarriagoan. Jaietan ere islatu behar da berdintasunezko gizartearen aldeko borroka, pertsona guztien eskubideak errespetatzen dituen gizartea. Ez alkohola, ez jaia bera, ez dira aitzaki emakumezkoen eta gizonezkoen arteko harremanak berdintasunezkoak ez izateko, emakumeak sexu-objektu gisa tratatzeko, edo zenbait tokitan segurtasun eza edo beldurra sentitzeko.

Gehiago irakurtzea